Managementboek.nl gebruikt cookies.

Op de schouders van grote en kleine reuzen

Nederlandstalig | Paperback
Verkooppositie: #2488
Onze prijs: € 24,99
Vandaag voor 23:00 uur besteld,
morgen in huis.

Ook verkrijgbaar als

Samenvatting

Vier eeuwen geschiedenis van de Nederlandse ondernemer

Nederland heeft vanaf de zeventiende tot en met de twintigste eeuw veel spraakmakende en indrukwekkende ondernemingen voortgebracht, waar boeiende, verbluffende en soms komische verhalen achter schuilgaan.

Die verhalen vormen de rode draad van dit boek. Het vertelt over de bijzondere geschiedenis van vooruitstrevende ondernemers, die...Toon volledige samenvatting

Inhoudsopgave

Voorwoord
Inleiding

Deel I De Gouden 17de eeuw
Inleiding 21
De politieke situatie 22
De economische situatie, de Republiek als onderneming 26
Grootschalige investeringen 34
Financiële innovaties 36
Technische innovaties 40
Conclusie 41
Ondernemingen en ondernemers 44
De voc in de Gouden Eeuw 45
De wic in de Gouden Eeuw 62
De Noordse Compagnie 66
Elias Trip en zijn partners 69
Zwaar weer in de Gouden Eeuw, de Desolate Boedelkamer 73
De bv Rembrandt van Rijn
Tulpenhandel, de eerste speculatieve crisis uit de wereldgeschiedenis 79

Deel II Van 1672 tot 1813, de neergang
Inleiding 85
De politieke situatie 85
De economische situatie 90
Ondernemingen en ondernemers 98
De voc 100
Speculatief zwaar weer in de achttiende eeuw 107
De lotgevallen van de doorgestarte wic 115
Vaderlandse Maatschappij van Reederij en Koophandel, Hoorn 119
Het einde van de Amsterdamse Wisselbank 121
Een sprankje hoop 123

Deel III Langzaam herstel in de negentiende eeuw
Inleiding 129
De politieke situatie 131
De economische situatie 136
Conclusie 149
Ondernemingen en ondernemers 149
De pioniers, Regout en Scholten 149
De Twentse textielindustrie 165
Jurgens en Van den Bergh 172
Philips 181
Koninklijke/Shell Groep 193
Naschrift bij de tweede industriële revolutie 207
Vroom & Dreesmann 209

Deel IV De twintigste eeuw
Inleiding 217
De politieke situatie 219
De economische situatie 224
Ondernemingen en ondernemers 239
Van Heek en de Twentse textielindustrie 241
Jurgens en Van den Bergh, vervolg 249
Philips, vervolg 262
De Koninklijke/Shell, vervolg 278
Cornelis Verolme 285
Vroom & Dreesmann, vervolg 303
Elsevier en Pierre Vinken 314
De ict- en internetondernemingen 330
Heeft de toekomst ook weer haar reuzen? 344
Ten slotte 346
Vier eeuwen ondernemen 346
Globalisering 347
De toenemende invloed van aandeelhouders 350
Protectionisme 353
Kartels en machtsmisbruik 354
Risico’s van het ondernemen en de overheid 356
Bonussen en hebzucht 357
Het kapitalisme 359
De factor geluk 359

Dankwoord 361
Literatuurlijst en bronnen 363
Register 367

Specificaties

EAN:9789000361038
Taal:Nederlandstalig
Bindwijze:Paperback, 376 blz.
Uitgever:Unieboek | Het Spectrum
Druk:1e druk, 2018

Over Ruud Bouwman

Ruud Bouwman is een ervaren crisis manager met sterke financiële achtergrond. Specialties: recovery opdrachten bij ondernemingen in zwaar weer. Hij is de auteur van Ondernemingen in zwaar weer en Op de schouders van kleine en grote reuzen.

Recensies (3)

Recensie door Frank van Kuijck 

Een boek met zo’n titel en een boek over bedrijven en economie. Dat moest ik lezen! Nederland is een handelsnatie. Hoe klein het land ook is, in de wereldgeschiedenis draaien wij al eeuwen mee. Hoe komt dat toch?

Nederland heeft beperkte grondstoffen en is van een bescheiden omvang. In het boek Op de schouders van kleine en grote reuzen beschrijft Bouwman de geschiedenis van de voorbije vier eeuwen. Ook waagt hij zich aan het eind aan een voorspelling hoe het verder gaat. Zal Nederland een rol blijven spelen in de wereldeconomie?

Wat maakt dat Nederland zo’n prominente rol heeft in de wereldhandel en in de wereldeconomie? Immers heeft Nederland op de wereldbevolking slechts een aandeel van zo’n 0,25%. Wanneer ranglijstjes of namen van bedrijven langskomen dan blijkt regelmatig dat Nederland in de top van de wereld staat. Of dat er een Nederlandse achtergrond is te onderkennen in de start of historie van succesvolle bedrijven. In het boek komen onder meer aan de orde Philips, Ahold, Shell en Unilever. Bedrijven die nog steeds toonaangevend in de wereld zijn. Ook bedrijven met een recentere ontstaansgeschiedenis komen aan bod. Zoals marktplaats, Bol,com, Coolblue en anderen komen aan de orde. Bedrijven van de ‘nieuwe economie’ die hun deuntje blazen.

In vier delen beschrijft Bouwman de geschiedenis van Nederland rondom ondernemend Nederland. Deze delen zijn:

- Deel I: De Gouden 17de eeuw

- Deel II: Van 1672 tot 1813, de neergang

- Deel III: Langzaam herstel in de negentiende eeuw

- Deel IV: De twintigste eeuw

In de verschillende delen beschrijft Bouwman diverse ontwikkelingen die impact hebben gehad op economie en ondernemend Nederland. Zowel successen alsook minder succesvolle episodes komen aan de orde. Thema’s zijn: historie, politiek, leiderschap, handelsgeest, economie, ondernemingen, ondernemers en innovatie. Door deze context te schetsen wordt duidelijker welke ontwikkelingen Nederland op deze terreinen in de voorbije 4 eeuwen heeft meegemaakt.

Van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, West-Indische Compagnie tot aan de huidige internet en technologiebedrijven. Tussen deze bedrijven bestaan inhoudelijk gezien aanzienlijke verschillen. Toch wordt duidelijk dat ook grote overeenkomsten bestaan. Overeenkomsten die medebepalend zijn voor het succes van Nederland in de wereldeconomie.

Deze overeenkomsten zijn:

- Kansen zien

- Durven

- Ondernemersgeest

- Investeringen durven doen

- Handelsgeest

- Innovatie en

- Opleidingen

Ongetwijfeld bestaan – zeker op individueel niveau - nog tal van andere succesfactoren.

Op de schouders van grote en kleine reuzen sluit af met een hoofdstuk: ‘Heeft de toekomst ook weer haar reuzen?’ Bouwman meent van wel. Nederlands spelen een prominente rol in de economie doordat ondernemingen en ondernemers laten zien dat zij inspelen op kansen, inzetten op innovatie en technologie. Door haar ondernemingszin, inzet op opleidingen, rol als exporteur en investeerder zal Nederland zeker een rol op het wereldtoneel blijven spelen. Hierbij moet uiteraard wel rekening worden gehouden met veranderende wereldeconomie, de veranderende machtsverhoudingen op het wereldtoneel en de exponentiële ontwikkelingen. Alertheid is en blijft geboden om kansen te zien en te blijven pakken. Bouwman sluit af met een uitspraak van Samuel Becket: ‘Steeds geprobeerd. Steeds gefaald. Geeft niet. Probeer opnieuw. Faal opnieuw. Faal steeds beter.’ Hierin lijkt ook geheim voor het toekomstig succes gelegen. Zie kansen. Pak kansen. Wacht niet af. Probeer, leer en investeer.

Frank van Kuijck is een zeer gedreven onafhankelijk en zelfstandig professional in zowel audit en advies voor de public sector. Hij is kritische sparringpartner voor toezichthouders, bestuurders en organisatie om te helpen deze naar een hoger plan te krijgen. Specifieke aandachtsgebieden naast audit en verslaggeving zijn governance, control, risicomanagement en bedrijfsvoering. Deze laatste ook vanuit de specialisatie als operational auditor. Hij heeft een achtergrond als Partner in de audit en adviespraktijk bij Deloitte, is Voorzitter van RJ Werkgroep 645 - woningcorporaties en Docent Auditing aan de UVT Tilburg.

Frank van Kuijck is een zeer gedreven professional in zowel audit en advies voor de public sector. Industries zijn met name gemeenten, woningcorporaties en onderwijs. Hij is kritische sparringpartner voor toezichthouders, bestuurders en organisatie om te helpen deze naar een hoger plan te krijgen. Specifieke aandachtsgebieden naast audit en verslaggeving zijn governance, control, risicomanagement en bedrijfsvoering. Deze laatste ook vanuit de specialisatie als operational auditor. Hij is Partner bij Deloitte, Voorzitter van RJ Werkgroep 645 - woningcorporaties en Docent Auditing aan de UVT Tilburg.

Recensie door Jan Hoogstra 

Is geschiedenis saai? Niet als het leuk gebracht wordt. De titel van het boek Op de schouders van grote en kleine reuzen, Nederlandse ondernemers tegen de achtergrond van vier eeuwen vaderlandse geschiedenis klinkt in elk geval interessant.

Is geschiedenis saai? Niet als het leuk gebracht wordt. De titel van het boek Op de schouders van grote en kleine reuzen, Nederlandse ondernemers tegen de achtergrond van vier eeuwen vaderlandse geschiedenis klinkt in elk geval interessant. 

Ruud Bouwman gaat in vogelvlucht door de Nederlandse ondernemersgeschiedenis en beschrijft daarin de opkomst (en soms de ondergang) van bekende Nederlandse bedrijven zoals VOC, Philips en Booking.com

In 360 pagina’s wordt in hoofdlijnen de vaderlandse geschiedenis qua economie en bekende ondernemingen beschreven. Ruud Bouwman verhaalt op een vermakelijke wijze en start in de Gouden 17e Eeuw. In 4 delen wordt door met zevenmijlslaarzen door de historie heen gestapt, waarbij de volgende delen opgenomen zijn in het boek:

1. De Gouden 17de eeuw

2. Van 1672 tot 1813, de neergang

3. Langzaam herstel in de negentiende eeuw

4. De twintigste eeuw. Dit laatste deel gaat ook in op de vraag op de toekomst ook weer haar reuzen kent. Een soort samenvatting van de historie die wordt geprojecteerd op de toekomst.

In de inleiding van het deel over de Gouden 17de eeuw wordt een heldere beschrijving gegeven van de situatie op dat moment. En ook hoe door financiële innovaties de ondernemingen zoals wij deze nu kennen (de naamloze vennootschap) tot stand is gekomen. Bekendste onderneming uit die tijd is natuurlijk de VOC, de Vereenigde Oost-Indische Compagnie. Dit was de glorietijd van Nederland, waarin zij een centrale rol vervulden in de wereldwijde handel (en ook veel in oorlog verkeerden). Grote zeeslagen werden uitgevochten, die grote invloed hadden op de winstgevendheid van ondernemingen. Dit was ook de tijd van Rembrandt van Rijn, Nederlands grootste schilder. Hij verkocht zijn schilderijen en die van zijn leerlingen en had daarmee een bloeiende kunsthandel.

Aan deze wereldwijde heerschappij kwam een eind, hetgeen ook gelijk een mindere periode voor de Nederlandse economie inluidde. In dit deel wordt de ondergang van de VOC beschreven, zo wordt heel duidelijk hoe vergankelijk een onderneming eigenlijk is. Het was niet alleen kommer en kwel, grote ondernemingen zijn in die tijd gestart, zoals Douwe Egberts, Wessanen en de Leeuwarder Courant.

Een nieuwe periode van bloei start in de negentiende eeuw, met name door de opkomst van de industrialisering. In deze periode zijn veel grote, nu nog bekende bedrijven gestart zoals Unilever (Jurgens en Van den Bergh) en Koninklijke Shell Groep. Dit was ook de tijd van de opkomst van de Twentse textielindustrie en grootwinkelbedrijven zoals Albert Heijn en Vroom & Dreesmann.

De twintigste eeuw beschrijft de periode tot op heden, waarbij de ondergang van bedrijven als Vroom & Dreesmann, maar ook de ondergang van een complete bedrijfstak, de textielindustrie wordt beschreven. Zo zie je hoe makkelijk ook de ondergang kan zijn, afhankelijk soms van externe factoren (textielindustrie), maar ook interne factoren (Vroom & Dreesmann). Soms moet je geluk hebben dat je een goede fusie kunt aangaan (geboorte van Unilever). Actueel zijn de beschrijvingen over Booking.com en Bol.com. Ondernemerschap, gat in de markt en een portie geluk kunnen tot grote ondernemingen leiden.

Het kijkje in de toekomst gaat onder andere in op de hedendaagse ontwikkelingen zoals toenemende invloed van aandeelhouders, risico’s van het ondernemen en protectionisme. Maar dit deel geeft ook een goed beeld van de veranderende mentaliteit met onderwerpen als bonussen en hebzucht en kapitalisme.

Hoewel geschiedenis vaak saai/feitengericht is, geldt dat zeker niet voor Op de schouders van grote en kleine reuzen. Het is onderhoudend geschreven, met mooie praktijkvoorbeelden. Daarmee is het zeer lezenswaardig en geeft de lezer in een korte tijd een goede indruk van een stuk historie. Zowel op politiek en economisch niveau, als met concrete voorbeelden van bedrijven. Deze voorbeelden zijn prettig geschreven en niet teveel op feiten en data gericht, waardoor ze zeer goed leesbaar en onderhoudend zijn.

Jan Hoogstra is partner bij WeDoTrust, waar hij opdrachten uitvoert op het gebied van beoordeling en advisering over IT-gerelateerde onderwerpen in de zorgbranche. Zo is hij programmamanager, projectmanager en adviseur op het gebied van bijvoorbeeld IT-strategie en pakketselecties.

Jan Hoogstra is partner bij WeDoTrust, waar hij opdrachten uitvoert op het gebied van beoordeling en advisering over IT-gerelateerde onderwerpen in de zorgbranche. Zo is hij programmamanager, projectmanager en adviseur op het gebied van bijvoorbeeld IT-strategie en pakketselecties.

Recensie door Rick Lindeman 

Aan de Herengracht 220 in Amsterdam knutselde Gerard Philips aan zijn eerste gloeilampen. In datzelfde Amsterdam was toen, eind 19de eeuw, de tweede gouden eeuw zichtbaar. (Concert) Gebouw na (Rijks)museum werd uit de grond gestampt.

Tal van ondernemers profiteerden ervan, zoals Philips’ naamgenoot Gerard Heineken. Beiden zouden bedrijven stichten die ook nog nu een voorbeeld zijn van Hollandse ondernemerslust.

In Op de schouders van kleine en grote reuzen - vrij naar Newton - beschrijft voormalig crisismanager Ruud Bouwman tal van Hollandse ondernemers uit de laatste vier eeuwen. Hij doet dit met een enthousiasme dat je zin geeft in het ondernemen, en af en toe doet lachen om de schurkenstreken van onze koopmannen.

Bovenstaand voorbeeld laat echter ook ziet dat het onbegonnen werk is om alle ondernemers te noemen. Philips krijgt een uitgebreid hoofdstuk. Heineken komt niet aan bod. (De biografie van Annejet van Zijl over hem is een aanrader). Ook betekent de bonte parade aan ondernemers dat Bouwman er maar zelden aan toekomt om echt te laten zien wat een onderneming doet tikken.

De Verenigde Oost-Indische Compagnie krijgt terecht wel veel aandacht, maar ook daar blijft het slechts beperkt tot een Hollands gezichtspunt. Om echt te snappen hoe de Aziatische handel in de 17de en 18de eeuw liep, kun je bijvoorbeeld beter 1493 van Charles Mann te lezen. Bovendien denk ik dat je er in deze tijd niet meer mee wegkomt om de slavernij slechts als voetnoot te beschrijven, zoals Bouwman doet. Juist de driehoek Afrikaanse Slavenkusten - Suikerplantages - Nederland zorgde bijvoorbeeld voor de businesscase van de WIC.

Bouwman blijft dus hangen in leuke verhaaltjes over ondernemers in de eerste hoofdstukken. Soms gooit hij er een managementterm doorheen, om te laten zien dat de problematiek van toen eigenlijk weinig afwijkt van die van nu. Hoe dichter we bij de tijd van nu komen, hoe meer Bouwman weet te vertellen.

Zelf werd ik bijvoorbeeld enthousiast van zijn beschrijving van scheepsbouwer Verolme, en hoe hij door de Staat in RSV wordt gerommeld. Hier ben ik vervolgens verder in gedoken, en bleek ik op de nog bestaande Verolmewerf in Angra dos Reis (Brazilië) te zijn geweest. Een boek dus vol kleine leuke verhalen, al mis je soms het grote verhaal op de achtergrond.

Rick Lindeman is gecertificeerd facilitator en design thinker. Hij is facilitator bij LEF Future center van Rijkswaterstaat. Daarnaast is hij oprichter en eigenaar van het Faciliteer Atelier.

Rick Lindeman is gecertificeerd facilitator en design thinker. Hij is facilitator bij LEF Future center van Rijkswaterstaat. Daarnaast is hij oprichter en eigenaar van het Faciliteer Atelier.