Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20

Transparante en eerlijke verdeling van schaarse besluiten

een onderzoek naar de toegevoegde waarde van een transparantieverplichting bij de verdeling van schaarse besluiten in het Nederlandse bestuursrecht

Gebonden Nederlands 2015 9789013129113
Niet leverbaar.

Samenvatting

Als iedereen met rondvaartboten door de Amsterdamse grachten zou mogen varen, zou het al snel een gevaarlijke chaos worden. Het is dus logisch dat de gemeente deze activiteit wil reguleren en een maximum heeft gesteld aan het aantal exploitatievergunningen dat verleend kan worden. Door dit vergunningenplafond kan de situatie ontstaan dat er meer aanvragers zijn dan beschikbare vergunningen. Hoe moeten deze vergunningen in dat geval worden verdeeld? Welke rechtsnormen moeten bij de verdeling in acht worden genomen?

Deze en andere vragen spelen een rol bij de verdeling van alle schaarse besluiten, waaronder naast vergunningen ook subsidies, ontheffingen en concessies kunnen vallen. Bekende voorbeelden van schaarse besluiten zijn de vergunningen en subsidies voor het exploiteren van het openbaar vervoer, evenementen, kansspelen, windparken op zee en het gebruik van frequenties.

Centraal in dit onderzoek staat één van de rechtsnormen die bij de verdeling van schaarse besluiten in acht moet worden genomen: de transparantieverplichting. Door bepaalde transparantievereisten in acht te nemen, stellen bestuursorganen alle potentieel geïnteresseerde partijen in staat om een aanvraag voor een schaars besluit in te dienen. De transparantieverplichting draagt hiermee bij aan de gelijke behandeling van de aanvragers.

In dit boek wordt onderzocht in hoeverre de transparantieverplichting bij de verdeling van schaarse rechten in het bestuursrecht in acht zou moeten worden genomen. De belangrijkste conclusie van het onderzoek is dat de transparantieverplichting een toegevoegde waarde heeft voor het Nederlandse bestuursrecht, gelet op de gewenste gelijke behandeling van geïnteresseerde partijen bij de verdeling van schaarse besluiten. Daarom zou de transparantieverplichting als onderdeel van het gelijkheidsbeginsel bij schaarse besluitvorming in acht moeten worden genomen.

Specificaties

ISBN13:9789013129113
Taal:Nederlands
Bindwijze:gebonden
Aantal pagina's:516
Druk:1
Verschijningsdatum:5-2-2015
Hoofdrubriek:Juridisch
ISSN:

Lezersrecensies

Wees de eerste die een lezersrecensie schrijft!

Geef uw waardering

Zeer goed Goed Voldoende Matig Slecht

Over Annemarie Drahmann

Annemarie Drahmann is advocaat bij Stibbe te Amsterdam.

Andere boeken door Annemarie Drahmann

Inhoudsopgave

LIJST VAN AFKORTINGEN XIII

1 INLEIDING 1
1.1 Een casus 1
1.2 Aanleiding 3
1.3 Doel- en vraagstelling 6
1.4 Plan van aanpak en leeswijzer 7
1.5 Onderzoeksmethode 10
1.6 Plaatsbepaling en relevantie van het onderzoek 12

2 AFBAKENING: KADER EN TERMINOLOGIE 15
2.1 Inleiding 15
2.2 De Unierechtelijke transparantieverplichting, het -beginsel en de -vereisten 15
2.2.1 De transparantieverplichting in brede zin 16
2.2.2 De Unierechtelijke, aanbestedingsrechtelijke transparantieverplichting 19
2.2.3 Het Betfair-arrest in het kort 29
2.2.4 De transparantieverplichting bij de verdeling van schaarse rechten 34
2.3 De verdeling van schaarse rechten bij besluit 34
2.3.1 Wat zijn schaarse rechten? 35
2.3.2 De verdeling van schaarse rechten 37
2.3.3 De rol van de transparantieverplichting bij de verdeling van schaarse rechten 39
2.4 Afsluiting 40

3 OP NAAR EEN TRANSPARANT(ER) 2013 (DEEL 1); EEN OVERZICHT VAN ÉÉN JAAR TRANSPARANTIERECHTSPRAAK 43
3.1 Inleiding 43
3.2 Definitie en reikwijdte van het transparantiebeginsel 44
3.3 Transparantie vooraf: de passende bekendmaking en het vaststellen van voorwaarden en modaliteiten 47
3.3.1 De Noord-Hollandse koffiekeurmerkenzaak 48
3.3.2 Schoolvoorbeeld 50
3.3.3 Passende bekendmaking 50
3.3.4 Te beperkte eis 51
3.3.5 Behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver 51
3.3.6 Geen duidelijke, precieze en ondubbelzinnige formulering 53
3.3.7 Wijziging 57
3.4 Afsluiting 58

4 OP NAAR EEN TRANSPARANT(ER) 2013 (DEEL 2); EEN OVERZICHT VAN ÉÉN JAAR TRANSPARANTIERECHTSPRAAK 61
4.1 Inleiding 61
4.2 Transparantie tijdens de procedure: de beoordeling van de offertes 61
4.2.1 Wanneer is sprake van nieuwe criteria? 62
4.2.2 Aantonen geschiktheid door de inschrijver 63
4.2.3 Geen wijziging of aanvulling van ingediende inschrijvingen 63
4.2.4 Beoordelingscommissie 66
4.3 Transparantie achteraf: motivering, de toetsing door de rechter en de wezenlijke wijziging 67
4.3.1 Motiveringsplicht 68
4.3.2 Toetsing door de rechter 71
4.3.3 Ambtshalve aanvulling rechtsgronden 73
4.3.4 Wezenlijke wijziging 73
4.3.5 Waar leidt een geslaagd beroep op het transparantiebeginsel toe? 75
4.4 Afsluiting 78

5 TRANSPARANTIE EN MEDEDINGING IN HET NEDERLANDSE BESTUURSRECHT: VAN OPDRACHTEN, VIA CONCESSIES NAAR VERGUNNINGEN? 81
5.1 Inleiding 81
5.2 Het Betfair-arrest in het kort 82
5.3 De concessie en de verlening van exclusieve rechten 86
5.3.1 Inleiding 86
5.3.2 De opdracht 87
5.3.3 De concessie 87
5.3.4 Verschillen tussen de opdracht en concessie 89
5.4 Vergunningen 98
5.4.1 Wat is een vergunning? 98
5.4.2 Kan een vergunning een concessie naar Europees aanbestedingsrecht zijn? 101
5.4.3 Tussenconclusie 108
5.5 Wijziging van de Aanwijzingen voor de regelgeving? 109
5.6 Enkele concrete voorbeelden 112
5.6.1 Wet op de kansspelen 113
5.6.2 Telecommunicatiewet en de Wp2000 114
5.6.3 Wet tot veiling van bepaalde verkooppunten van motorbrandstoffen 115
5.6.4 Winkeltijdenwet 116
5.6.5 Wet milieubeheer: gemeentelijke afvalinzameling 117
5.7 Afronding 118

6 UITDIJING VAN DE WERKING VAN HET TRANSPARANTIEBEGINSEL: VAN CONCESSIES NAAR VERGUNNINGEN? EEN BESCHOUWING NAAR AANLEIDING VAN HET BETFAIR-ARREST 121
6.1 Inleiding 121
6.2 Het Betfair-arrest in het kort 122
6.3 De opdracht 124
6.4 De concessie 125
6.5 De verlening van exclusieve rechten 127
6.6 Vergunningen 130
6.7 Kan een vergunning een concessie naar Europees aanbestedingsrecht zijn? 133
6.7.1 Bezwarende titel: uitvoeringsplicht 134
6.7.2 Overeenkomst 136
6.8 Tussenstand: toepassing van het transparantiebeginsel bij vergunningverlening 137
6.9 Wijziging van de Aanwijzingen voor de regelgeving? 138
6.10 Afronding 140

7 IS HET STRIKTE ONDERSCHEID TUSSEN SUBSIDIE- EN OPDRACHTVERLENING NOG HOUDBAAR? 143
7.1 Inleiding 143
7.2 Het verloop van een aanbestedings- en subsidieprocedure 145
7.2.1 Aanbestedingsprocedure 145
7.2.2 De verleningsprocedure bij schaarse subsidies 147
7.2.3 Overeenkomsten tussen subsidie- en aanbestedingsprocedure 149
7.3 Verschillen tussen subsidie- en opdrachtverlening 151
7.3.1 Formeel verschil 152
7.3.2 Materiële verschillen 153
7.4 Het transparantiebeginsel 157
7.4.1 Reikwijdte van het beginsel 158
7.4.2 Inhoud van het beginsel 159
7.4.3 Nog meer transparantie 161
7.5 Afronding 165

8 KAN HET SUBSIDIERECHT TRANSPARANTER? 167
8.1 Inleiding 167
8.2 Passende mate van openbaarheid 168
8.2.1 Wettelijke grondslag voor subsidies 168
8.2.2 Vaststellen van het subsidieplafond 169
8.2.3 Vermelding van de wijze van verdeling 171
8.2.4 Praktische tips voor een transparante subsidieprocedure 173
8.3 Inhoud van de bekendmaking 173
8.3.1 Openbaarmaking van de verdelingscriteria 173
8.3.2 Aanvraagperiode en onvolledige aanvragen 176
8.3.3 Rol van adviescommissies 182
8.3.4 Wijziging van subsidiebesluiten 185
8.3.5 Praktische tips voor een transparante subsidieprocedure 186
8.4 Motivering en toetsing door de rechter 187
8.4.1 Motivering van het subsidiebesluit 187
8.4.2 Volledige heroverweging en de gevolgen van schending van het transparantiebeginsel 189
8.4.3 Praktische tips voor een transparante subsidieprocedure 193
8.5 Afronding 194

9 IS DE TRANSPARANTIE BIJ DE VERDELING VAN SCHAARSE VERGUNNINGEN VOLDOENDE GEWAARBORGD? 195
9.1 Inleiding 195
9.2 Uitgangspunten 196
9.2.1 Terminologie: transparantie en schaarse vergunningen 196
9.2.2 De essentie van het transparantiebeginsel 198
9.3 Welke verplichtingen vloeien voort uit het transparantiebeginsel? 200
9.3.1 Tussenconclusie 204
9.4 Toetsing aan het transparantiebeginsel door het CBb en de Afdeling 205
9.4.1 CBb: winkeltijdenwetontheffingen 206
9.4.2 Afdeling: APV-vergunningen 216
9.5 Overzicht van de door het CBb en Afdeling gehanteerde toetsingsgronden in het licht van het transparantiebeginsel 224
9.6 Afronding 229

10 DE BETEKENIS VAN HET TRANSPARANTIEBEGINSEL VOOR HET
OMGEVINGSRECHT 233
10.1 Inleiding 233
10.2 Wat is het transparantiebeginsel? 234
10.3 Reikwijdte transparantiebeginsel binnen huidige projectontwikkeling 235
10.4 Transparante verdeelmethodes in de Omgevingswet 238
10.4.1 Programmatische aanpak 239
10.4.2 Omgevingsverordening voor een ontwikkelingsgebied 242
10.4.3 Zonering: het zonebeheerplan en geluidreductieplan 244
10.4.4 Bestemmingsregulering in de omgevingsverordening (thans het bestemmingsplan) 246
10.4.5 De exploitatievergunning in de omgevingsverordening 252
10.5 Afronding 260

11 HOE KUNNEN TRANSPARANTIEVERPLICHTINGEN WORDEN GEÏNTRODUCEERD IN HET NEDERLANDSE BESTUURSRECHT BIJ DE VERDELING VAN SCHAARSE BESLUITEN? 261
11.1 Inleiding 261
11.2 Afbakening: transparantie en schaarse besluiten 263
11.3 Inhoud van de transparantieverplichting 265
11.3.1 Doelstellingen 266
11.3.2 Verplichtingen 266
11.4 De transparantieverplichting als onderdeel van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur 267
11.4.1 De positie van de transparantieverplichting ten opzichte van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur: overlap en verschillen 267
11.4.2 De transparantieverplichting als onderdeel van het gelijkheidsbeginsel? 273
11.5 De introductie van een ‘transparantiebeginsel’ bij de verdeling van schaarse besluiten 274
11.6 Codificatie van (onderdelen van) de transparantieverplichting in de Awb 277
11.7 Afronding 279

12 SAMENVATTENDE SLOTBESCHOUWING 283
12.1 Inleiding 283
12.2 Afbakening: kader en terminologie 283
12.2.1 Schaarse besluiten 283
12.2.2 De transparantieverplichting, het -beginsel en de -vereisten 284
12.2.3 Reikwijdte van de transparantieverplichting 286
12.2.4 De rol van de transparantieverplichting bij de verdeling van schaarse rechten 287
12.3 Deelvraag 1: Uit jurisprudentie van het Hof van Justitie over aanbestedingsrechtelijke procedures blijkt dat moet worden voldaan aan transparantievereisten. Wat houden deze transparantievereisten in? 288
12.3.1 De Unierechtelijke transparantieverplichting zoals die volgt uit jurisprudentie van het Hof van Justitie 288
12.3.2 De transparantieverplichting zoals die volgt uit jurisprudentie van de Nederlandse civiele (kort geding) rechter 292
12.3.3 Conclusie 296
12.4 Deelvraag 2: Wat is de reikwijdte van de door het Hof van Justitie geïntroduceerde transparantieverplichting? 297
12.4.1 Reikwijdte van de Unierechtelijke transparantieverplichting 298
12.4.2 Grijs gebied 1: de vergunning en de concessie 306
12.4.3 Grijs gebied 2: de subsidie en de opdracht 311
12.4.4 Mogelijke uitbreiding van de reikwijdte van de transparantieverplichting 313
12.4.5 Conclusie 317
12.5 Deelvraag 3: In hoeverre zijn de transparantievereisten reeds in het Nederlandse algemeen bestuursrecht geborgd? 317
12.5.1 Van de Unierechtelijke transparantieverplichting naar het nationale bestuursrecht 319
12.5.2 Van Awb naar de Unierechtelijke transparantieverplichting 332
12.5.3 Van de jurisprudentie van de bestuursrechter naar de Unierechtelijke transparantieverplichting 342
12.5.4 Intermezzo: rechtsbescherming 346
12.5.5 Conclusie 350
12.6 Deelvraag 4: Voor zover de transparantievereisten thans onvoldoende in het Nederlandse algemeen bestuursrecht zijn geborgd en / of er elementen uit de Awb zijn die op gespannen voet staan met de transparantieverplichting, hoe kunnen deze vereisten dan alsnog worden geïntroduceerd en geborgd in het Nederlandse bestuursrecht? 352
12.6.1 De transparantieverplichting als onderdeel van reeds algemeen erkende algemene beginselen van behoorlijk bestuur 352
12.6.2 Erkenning van het transparantiebeginsel als zelfstandig beginsel 355
12.6.3 Codificatie van (onderdelen van) de transparantieverplichting in de Awb 356
12.6.4 Voorkeursoptie 358
12.6.5 Conclusie 367
12.7 Hoofdvraag: Welke transparantievereisten zouden bij de verdeling van schaarse bestuursrechtelijke besluiten door Nederlandse bestuursorganen in acht moeten worden genomen; in hoeverre worden deze vereisten in de Nederlandse bestuursrechtpraktijk al nageleefd en, voor zover dat onvoldoende het geval is, hoe zouden deze transparantievereisten dan beter kunnen worden geborgd in het Nederlands bestuursrecht? 368
12.7.1 Naar een betere borging van transparantievereisten via het formele gelijkheidsbeginsel 368
12.7.2 Overzicht van geformuleerde aanbevelingen 370
12.8 Uitleiding 375

SUMMARY OF CONCLUDING OBSERVATIONS 377

LIJST VAN AANGEHAALDE LITERATUUR 471

LIJST VAN AANGEHAALDE JURISPRUDENTIE 483

TREFWOORDENREGISTER 495

CURRICULUM VITAE 497

Managementboek Top 100

Rubrieken

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden

        Transparante en eerlijke verdeling van schaarse besluiten