Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Wij wijzen u graag op het volgende
Door drukte zijn de levertijden van PostNL aangepast en kan uw pakket vertraging oplopen. Door de Brexit kan de levering van Engelse boeken vertraging oplopen.
30 juni 2006 | Erwin van de Pol

Laat de woorden innovatie, vernieuwing en/of ideeën vallen, en in menig bedrijf valt een eerbiedige stilte. Mooie woorden, leuk om mee bezig te zijn, en natuurlijk voorwaarde voor een gezonde toekomst. Maar hoe kom je op goede ideeën? Hoe krijg je het voor elkaar om ideeën te verkennen en op waarde te schatten? Moeilijk. Maar nu is er SIT, dat staat voor 'Systematic Inventive Thinking'. SIT is een methode om doelgericht te kunnen vernieuwen. Zoals de titel van het gelijknamige boek aangeeft, is deze methode systematisch en de strakke aanpak verraadt onmiskenbaar een Amerikaanse achtergrond. Omgaan met onzekerheid is in het algemeen niet de sterkste kant van onze Atlantische overburen en zelfs bij zoiets als ideeënontwikkeling kan de structuur blijkbaar leidend zijn.

Hoe werkt SIT? Als we kijken naar de familie van creativiteitstechnieken, draait het bij SIT niet om intuïtie. Ook niet om associatie. En ook niet om confronterende brainstormtechnieken. Gaat het bij brainstormen gewoonlijk om het scheppen van zo min mogelijk beperkingen, SIT gaat uit van precies het tegenovergestelde. Het werken binnen beperkingen is juist de essentie van de methode, omdat die volgens het auteurscollectief Paul Heere, Dorien van der Heijden, Annina van Logtestijn, en Yousri Mandour. Beperkingen geven focus aan de ontwikkeling van ideeën, en veroorzaken zodoende verstoringen in normale denkprocessen die mensen vervolgens dwingen om nieuwe wegen te bewandelen.

SIT start bij een bestaand product, proces of dienst in het bedrijf. Vervolgens gaan de vernieuwers aan de slag met vijf denkpatronen, te weten verwijderen en vervangen, vermenigvuldigen, verbinden, opdelen en herschikken, en veranderen van afhankelijkheden. Het voert hier te ver om al deze technieken uit de doeken te doen, daar is het boek juist voor, maar we lichten er als voorbeeld een denktechniek uit.
Bij verwijderen en vervangen wordt een essentiële bouwsteen vervangen, waardoor het product onbruikbaar lijkt. Een voorbeeld in het boek is een wc die geen water meer heeft. Door het verwijderen van dit essentiële component, zijn we volgens de auteurs bevrijd van onze fixatie op de essentiële functie van het product. Vervolgens vervangen we de functie met een andere bouwsteen uit de Closed World, de bestaande wereld van het product. Er is ook daadwerkelijk een toilet ontwikkeld dat werkt op basis van papier. Een ander voorbeeld van een product waar een essentiële functie is weggelaten en vervangen is de contactlens. Belangrijk is ook het zogenaamde grasmaaierprincipe: SIT werkt systematisch alle denkrichtingen af. We schreven het al, SIT is Amerikaans en stel je toch eens voor dat je ongecontroleerd van het ene idee naar het andere schiet. Daar moeten de auteurs niets van hebben.

Bij het boek zit een audio-cd, die duidelijk bedoeld is voor gebruik in de auto. Natuurlijk zijn zowel het boek als de cd zeer systematisch opgezet, maar de denktechnieken en de vele sprekende voorbeelden, inclusief vele hersenkrakers, maken het lezen van het boek tot een aangenaam tijdverdrijf en de auteurs weten te voorkomen dat het effect van het grasmaaierprincipe zijn catastrofale, saaimakende werk doet. Wel jammer is het dat de inleiding en een paar termen blijkbaar onvertaalbaar zijn uit het Engels, en dat een register ontbreekt.

En, er hoort nog wel wat bij. SIT bouwt voort op het werk van de Rus Genrich Altschuller. Hij ontdekte terugkerende patronen bij honderdduizenden patenten. Stalin liet hem natuurlijk oppakken, want innovatie is in een dictatuur een ongewenste activiteit. Nu zijn de meeste bedrijven niet te vergelijken met het Rusland van Stalin, maar de gezagstructuur in heel veel organisaties heeft toch kenmerken van verlicht despotisme. Daarnaast signaleren de auteurs dat technologische vernieuwingen vaak ook moeizaam worden begrepen, zowel binnen als buiten het bedrijf.

In het boek wordt de implementatie van ideeën heel summier behandeld, zonder rekening te houden met veranderkundige principes. Dat doet me denken aan de reclamemaker die zijn campagne zag mislukken 'omdat het bedrijf er nog niet klaar voor was'. Dus enige specifieke literatuur als aanvulling op dit boek is meer dan wenselijk. Maar dat neemt niet weg dat 'Systematic Inventive Thinking' op een originele wijze iets toevoegt aan het bestaande instrumentarium voor innovatie.

29 mei 2006 | Eric van Arendonk RM

De exploderende lamp op de kaft van het boek 'Doelgericht vernieuwen' heeft een duidelijke boodschap. Het bekende lampje dat oplicht bij een goed idee kan inderdaad exploderen. De methode die in dit boek aangedragen wordt voor het structureren en effectueren van het creatieve proces zal zeker bijdragen aan deze explosie.

Ook ik ben vertrouwd met de zogenaamde brainstormtechniek om te komen tot nieuwe ideeën. Deze sessies leveren vaak heel veel ideeën op. Het gros kun je na een korte analyse apart zetten als onbruikbaar, onhaalbaar of een te hoog ver van je bed show gehalte. Zonde van die ideeën. Deze stortvloed van onbruikbare ideeën komt met name voort uit een regel die bij de brainstormtechniek als wet geldt. Je mag namelijk geen ideeën bekritiseren of veroordelen. Hierdoor is alles goed en dat weet je dan ook. Sommige ideeën gaan volstrekt nergens meer over. Zodra je ze hoort weet je al die gaat straks de prullenbak in. Het boek 'Doelgericht vernieuwen' geeft handreikingen om te komen tot meer bruikbare ideeën. Het uitgangspunt is de zogenaamde SIT (Systematic Inventive Thinking) methode. De brainstormsessie vormt hier slechts een onderdeel van. SIT wordt omschreven als een methode die zich onderscheidt van andere creativiteitstechnieken door de procesgang van ideeënontwikkeling, de manier van het doorbreken van bestaande gedachtepatronen en de keuring van het idee gedurende het proces.

De auteurs reiken een vijftal technieken aan die het creatieve proces beter coördineren. Zo kent men het verwijderen en vervangen. Haal een deel van het product weg en vervang dit voor wat anders. Stel dit als vraag voor nieuwe ideeën. De creatieve energie wordt dan gebundeld op één enkel aspect wat leidt tot een hogere productiviteit. Eventueel kan men daarna nog één van de overige vier technieken toepassen zoals: vermenigvuldigen, verbinden, opdelen en herschikken of veranderen van afhankelijkheden. De keuring van het idee tijdens het proces, en niet achteraf zoals bij brainstorming, is gebaseerd op twee filters. Een marktfilter en een implementatiefilter.
De methode is op zich niet moeilijk maar vraagt wat vaardigheid om hem toe te passen. Mij lijkt het een kwestie van doen of je laten begeleiden door ervaringsdeskundige.

Het boek is op zich duidelijk en de materie is helder en begrijpelijk uiteengezet. De CD vertelt min of meer hetzelfde verhaal maar bevat ook oefeningen. Hierdoor is deze wat minder geschikt om in de auto te beluisteren. Je moet tijdens de oefeningen de cd namelijk regelmatig stil zetten en weer aanzetten. In de auto is dat niet zo handig.

Ik raad het boek aan bij een ieder die regelmatig een beroep moet doen op de creatieve vermogens van zijn omgeving. SIT zal je helpen om effectiever kwalitatief betere ideeën te generen.

Paul Heere, Dorien van der Heijden, Yousri Mandour
Doelgericht vernieuwen + gratis audio-cd

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden